راهنمای مدیریت طولانی‌مدت بیماری‌های مزمن

بیماری‌های مزمن؛ کنترل دیابت، فشار خون و بیماری قلبی در منزل

آموزش‌های اثبات‌شده پزشکی برای کنترل هوشمندانه بیماری‌های مزمن در سالمندان، پیشگیری از تشدید بیماری و کاهش مراجعه مکرر به اورژانس.

2مقاله تخصصی
مبتنی بر دستورالعمل‌های به‌روز انجمن قلب و دیابت
بیماری‌های مزمن؛ کنترل دیابت، فشار خون و بیماری قلبی در منزل

محتوای مسئولانه

بدون جایگزینی مشاوره پزشکی

بیماری مزمن یک وضعیت است نه یک شکست

بیش از ۶۰ درصد افراد بالای ۶۵ سال در ایران دست‌کم یک بیماری مزمن دارند و حدود ۳۰ درصد دو یا چند بیماری همزمان دارند. دیابت، پرفشاری خون، نارسایی قلبی، COPD و بیماری‌های استئوآرتریت از شایع‌ترین موارد هستند. نکته کلیدی این است که کنترل موفق بیماری‌های مزمن نه فقط در بیمارستان تعیین می‌شود، بلکه در تصمیمات روزانه خانواده در خانه شکل می‌گیرد.

اندازه‌گیری منظم قند خون در زمان صحیح، ثبت منظم فشار خون در صبح و شب، تشخیص زودهنگام علائم نارسایی قلبی مثل تورم پاها و کاهش وزن ناخواسته در COPD، می‌تواند بستری شدن در بیمارستان را به‌طور محسوسی کاهش دهد. در این بخش ما روی اقدامات قابل‌اجرا در خانه و نه توضیحات تئوری تمرکز می‌کنیم.

محتوای این بخش جنبه آموزشی دارد و جایگزین مشاوره مستقیم با پزشک یا پرستار مجرب نمی‌شود. در صورت بروز علائم نگران‌کننده، حتماً به مراکز درمانی معتبر مراجعه کنید.

کاهش بستری شدن

۳۰٪

با اندازه‌گیری و ثبت منظم علائم در خانه

کنترل قند خون

HbA1c

هدف اصلی در دیابت کاهش ۰٫۵ تا ۱ درصد در سه ماه

هدف فشار خون

زیر ۱۴۰/۹۰

برای اکثر افراد مبتلا به فشار خون بالا

موضوعات اصلی مدیریت بیماری‌های مزمن

روی هر موضوع برای مطالعه بیشتر کلیک کنید

مقالات تخصصی «بیماری‌های مزمن»

انتخابی از بهترین و کاربردی‌ترین مقالات این بخش

مشاهده همه مقالات

سوالات متداول درباره بیماری‌های مزمن

پاسخ مستقیم به متداول‌ترین سوالات کاربران

دو بار در روز: نیم ساعت قبل از صبحانه و قبل از داروی صبحگاهی، و سپس یک بار قبل از شام یا خواب. هر بار سه اندازه‌گیری با فاصله یک دقیقه انجام دهید و میانگین دو عدد آخر را ثبت کنید. قبل از اندازه‌گیری ۳۰ دقیقه نباید قلیان، سیگار و کافئین مصرف کرده باشید.

در صورت علائم هیپوگلیسمی (عرق سرد، لرزش، گیجی، ضعف)، فوراً ۱۵ گرم کربوهیدرات سریع مثل نصف لیوان آب‌پرتقال یا سه قاشق چای‌خوری شکر در آب یا ۳ تا ۴ عدد دانه زرشک خوراکی مصرف کنید. بعد از ۱۵ دقیقه دوباره اندازه‌گیری کنید؛ اگر هنوز زیر ۷۰ بود این کار را تکرار کنید.

خیر. معمولاً مایعات روزانه بین ۱۲۰۰ تا ۱۵۰۰ سی‌سی محدود می‌شوند. وزن بدن باید هر روز بعد از بیدار شدن و قبل از صبحانه اندازه‌گیری شود؛ افزایش یک تا یک و نیم کیلو در عرض ۲ یا سه روز نشانه تجمع مایعات و نیاز به مشورت پزشک است.

حداکثر ۵ گرم نمک روزانه معادل حدود دو قاشق چای‌خوری. بهتر است به‌جای نمک، از لیمو، نعنا، زعفران، دارچین و ادویه‌های دیگر برای طعم‌دهی استفاده کنید. نمک پنهان در غذاهای فرآوری شده، سس‌ها و دودی‌ها را فراموش نکنید.

بله، واکسن فصلی آنفولانزا و همچنین واکسن پنوموکوک برای افراد مبتلا به دیابت، بیماری قلبی، ریوی و کلیوی به‌صورت سالانه یا طبق برنامه پزشکی اکیداً توصیه می‌شود. عفونت‌های ویروسی علت اصلی تشدید بیماری‌های زمینه‌ای هستند.

بیماران مبتلا به بیماری‌های ریوی انسدادی مزمن برای نفس کشیدن کالری زیادی می‌سوزانند و معمولاً بی‌اشتهایی دارند. کاهش عضله در آن‌ها شایع است و باید در رژیم، پروتئین و میزان کالری با مشورت متخصص تغذیه افزایش یابد.

کنترل روزانه بیماری‌های مزمن نیازمند نظم است

اگر خانواده زمان یا دانش مناسبی برای اندازه‌گیری منظم، کنترل دقیق داروها و تشخیص علائم هشداردهنده ندارند، پرستار حرفه‌ای سالمندیار در شیفت‌های روزانه یا شبانه‌روزی مسئولیت این اقدامات را بر عهده می‌گیرد.